|
 Vanaf groep 6 leren kinderen het web steeds beter kennen. Ze gebruiken het Internet vaker, zijn langer online en ontdekken beetje bij beetje de schat aan informatie, communicatiemogelijkheden en vermaak die in cyberspace verborgen ligt.
Net als jongere kinderen vinden ze het leuk om te spelen op een paar favoriete sites, muziek te luisteren en clips te bekijken, te mailen met vriendjes of familieleden en om zelf een homepage te maken.
Maar er is ook nieuws onder de zon: hoe ouder de kinderen in deze leeftijdsgroep, hoe meer ze gaan chatten. Ook aan het echte surfen (navigeren) wordt steeds meer tijd besteed. Niet alleen om leuke nieuwe sites te ontdekken, maar vooral om informatie te zoeken voor schoolopdrachten. Misschien dat een vroege whizzkid zich zelfs al op het hacken stort.
Het World Wide Web is één grote speeltuin voor kinderen. Je kunt er urenlang interactieve spelletjes spelen, naar muziek luisteren en clips bekijken en met andere kinderen babbelen over van alles en nog wat (in de praktijk: over niks). Via commercials, tv-programma’s, vriendjes en klasgenoten horen kinderen wat de leukste kinderwebsites zijn. En dat zijn vaak commerciële sites.
Tip: informatie over games voor oudere kinderen (en volwassenen), vindt u onder andere op Planet Game, Gamespot en Gamez. Deze websites staan boordevol besprekingen en aankondigingen van games.
De trucjes van online marketeers
Speelgoedfabrikanten, snoepfabrikanten, commerciële tv-stations, etc. doen hun uiterste best om kinderen te plezieren. Vaak lukt dat heel goed. Leuk voor de kids, maar enige voorzichtigheid is wel op zijn plaats. Commerciële sites barsten van de verhulde en onverhulde reclame. Vriendelijke cartoon-poppetjes versterken de band die een kind al met het merk heeft, de spelletjes staan bol van de merknamen en de merkkarakters, en met name bij sites van commerciële tv-stations zit je via banners en pop-ups zó op een andere commerciële site.
De voorbeelden zijn talrijk. Naast over-bekende sites als die van Foxkids zijn er ook minder bekende, zoals die van het Belgische yoghurt-drankje Yazoo .
Voor kinderen is het moeilijk om commercie te onderscheiden van entertainment. Voor henzelf maakt dat ook niet veel uit. Die maken alleen het onderscheid tussen ‘cool’ en ‘niet-cool’. Vaak weten commerciële websites veel beter wat kinderen ‘cool’ vinden dan zogenaamd verantwoorde websites. Je kunt het kinderen dan ook niet kwalijk nemen dat zij graag naar die commerciële sites surfen. Verbieden kun je het ook al niet. Wel is het goed om te weten wat je je kinderen moet vertellen en welke afspraken je met hen moet maken over hun surfgedrag.
Opvoed-tips voor 'spelen op het web'
1. Maak uw kinderen attent op advergames – en geef alternatieven.
Voor bedrijven zijn de zogenaamde advergames (advertenties in de vorm van spelletjes) een ideaal vehikel om kinderen te beïnvloeden. Met hun naadloos geïntegreerde product-promoties houden ze kinderen urenlang bezig met producten en merken.
Als ouder kun je daar bar weinig aan doen, behalve je kind attent te maken op dit soort 'slimme trucjes' van adverteerders. Ga erbij zitten als uw kind zo’n spelletje doet en wijs hem op de verborgen verleiders. En stel er ‘gewone’ games tegenover. Laat het verschil zien. Verbieden heeft echt geen zin, want er is vast wel een vriendje of vriendinnetje bij wie uw kind wél op die site kan spelen.
2. Leer uw kinderen om nooit informatie over zichzelf of anderen te geven.
Om ‘lid’ te worden van een community, spelletjes te kunnen doen en deel te nemen aan een wedstrijd, moeten kinderen vaak hun e-mail adres geven. (Naar dat adres wordt het wachtwoord verzonden om deel te kunnen nemen.) Ook worden ze vaak ‘beloond’ voor het geven van informatie over koopgedrag en tijdsbesteding. Fox Kids looft bijvoorbeeld bonuspunten (‘brix’) uit voor elke ingevulde enquête. Echt kwaad kan dat niet, maar als kinderen nu al heel makkelijk omspringen met hun gegevens, zullen ze dat ook gemakkelijk doen in chat-rooms. Spreek met uw kind af dat het geen persoonlijke gegevens verstrekt zonder uw toestemming. Ook niet tijdens spelletjes, of in ruil voor cadeaus of spaarpunten. Spreek af dat hij of zij in zo’n geval eerst naar u toekomt en beoordeel dan samen of het wel of geen kwaad kan.
3. Check samen de privacy-bepalingen, voordat je je persoonsgegevens weggeeft.
Vraagt een site om persoonlijke informatie, loop dan samen even de privacy-bepalingen door. Laat uw kind zien hoe je op zoek kunt gaan naar informatie om de betrouwbaarheid van een website te controleren. Leer hem wat een colofon is, lees samen het hoofdstukje ‘voorwaarden en regels’ door en de toelichting op het privacy-beleid. Check wat het doel van de gewenste gegevens is. De betere websites vertellen wat er gebeurt met de persoonlijke informatie die ze verzamelen en laten uitdrukkelijk weten dat deze gegevens nooit aan derden worden verstrekt en vragen eerst of je ermee akkoord gaat e-mail te ontvangen.
Tip: het programma Cyber Patrol heeft een snuffel-functie die voortdurend controleert of er geen privacy-gevoelige gegevens worden ingetikt. Daartoe definieer van tevoren een lijstje met namen, adressen, telefoonnummers etc. die niet ingevoerd mogen worden.
4. Praat met uw kind over het commerciële doel van veel sites.
Leg uw kind uit wat het verschil is tussen reclame en onafhankelijke informatie. Probeer een gevoel voor beïnvloeding te ontwikkelen en praat over de waarde van een kritische houding tegenover informatie via het Internet. Wie zegt het en waarom? Zie het niet als een eenmalige les, maar als een voortdurend proces van bewustwording over de invloed van media in het algemeen en het Internet in het bijzonder.
5. Verbied uw kind om online iets te kopen zonder uw toestemming.
Het uiteindelijk doel van al die marketing-inspanningen is natuurlijk dat u geld uitgeeft, en wel meteen (dus online). Spreek af met uw kinderen dat zij nooit zonder uw toestemming iets kopen en dat er zeker geen creditcard-nummers worden ingevuld!
Tip: bent u in een toegeeflijke (koop-)bui, let dan op de beveiligingsmaatregelen op de website. Een beveiligde verbinding is als volgt te herkennen:
in de statusbalk van uw browser (onderaan het venster) staat een sleuteltje (ongebroken) of een gesloten hangslotje;
in het adresveld (bovenaan) staat een tekenreeks die begint met https in plaats van http;
er verschijnt mededeling een dat er een beveiligde verbinding wordt opgezet (SSL oftewel Secure Socket Layer).
6. Leer uw kind omgaan met ongewenste inhoud.
Kinderen kunnen al zoekend naar informatie of zomaar wat surfend op materiaal stuiten dat niet geschikt voor ze is, zoals porno, racisme, geweld, recepten voor vuurwerk of explosieven, etc. Wees er ook weer niet overdreven bang voor: dit soort pagina's vormen slechts een klein deel van alles wat er beschikbaar is. Wel is het belangrijk om uw kind te vertellen dat ze ermee in aanraking kunnen komen en wat ze dan moeten doen:
klik het meteen weg als je iets vervelends tegenkomt. Je hóeft er niet naar te kijken!
als je niet van een vervelende site afkomt, of als je met iedere klik wéér een ongewenst venster opent, druk dan net zo lang op Alt-F4 (Venster sluiten) tot alle vensters gesloten zijn. Dat gaat een stuk sneller dan klikken met de muis;
als niets helpt, zet dan de monitor even uit en vraag hulp aan een van de ouders. (Vervolgens kunt u zelf de monitor weer aanzetten en met Ctrl-Alt-Del de ongewenste taken beëindigen.)
vertel het een oudere broer, een oudere zus of je ouders, als je iets gezien hebt waar je ongemakkelijk bij voelt.
Zeg erbij dat ze zich niet hoeven te schamen voor het tegenkomen van ongewenst materiaal en dat u het hen niet kwalijk zult nemen.
Tip: stel een kind-vriendelijke startpagina in die aansluit bij de leeftijd van uw kind, zoals http://www.kinder.pagina.nl/ of http://www.kidsplanet.nl/. Zo verklein je de kans op het tegenkomen van illegaal of aanstootgevend materiaal.
7. Schrik niet van het surf-gedrag van uw kind
Wanneer uw dochter in al haar onschuld ‘Boyzone’ intikt in een zoekmachine, is het aantal resulterende homo-sites groter dan het aantal sites over de popgroep. Daar kan zij niets aan doen. Bovendien krijgen kinderen vanaf een jaar of 12 steeds meer belangstelling voor ‘seksuele aangelegenheden’. Dat is een normaal en gezond onderdeel van hun ontwikkeling, waar je ook niet al te krampachtig over moet doen. Hou zelf de voorlichting van uw kind in de hand en laat dat niet door het internet gebeuren.
8. Leer uw kind om persoonlijke homepages te mijden.
Veel narigheid is te voorkomen als kinderen geen persoonlijke homepages bezoeken. Berucht zijn de Tripod-pagina's van Lycos, waarmee Jan en alleman gratis een homepage kan maken. Wat in eerste instantie leuk en aardig lijkt, kan een paar weken later heel anders uitpakken. Illustratief is de quasi-onschuldige Britney Spears-pagina van een Tripod-member, die ineens pornografische beelden van Britney en haar ex-vriendje toonde.
Tip: check af en toe de history en/of de cache van de browser, om er zeker van te zijn dat uw kind niets vervelends is tegengekomen. Als kinderen ouder worden, werkt dit niet meer, omdat ze dan heel goed weten hoe ze hun surf-geschiedenis kunnen wissen. En misschien is dat maar goed ook. Want hoe ouder een kind, hoe meer het nodig is om hun recht op privacy te respecteren.
Tip: met het Safe Cyber Memory Spel leren kinderen hoe ze zonder filter veiliger het Internet op kunnen gaan. Surf ook eens samen met uw kind naar de interactieve les van Disney om spelenderwijs te leren over veilig Internet-gebruik.
9. Laat uw kind geen software downloaden.
Spreek af dat uw kind eerst toestemming vraagt voordat het software-programma’s en games downloadt. Vaak kan dat geen kwaad, maar er kunnen virussen, wormen of Trojaanse paarden meegestuurd worden. Vooral als het om downloads van persoonlijke homepages gaat, of via e-mail. Installeer een goede virus-scanner en een goede firewall, en zorg dat ze up-to-date zijn
|
